Litreoirí Leictreonacha

Is éard is ciall le litreoir leictreonach ná áis a ritheann ar ríomhaire agus a dhéanann scrúdú ar théacs atá á scríobh (nó atá scríofa) agus a thugann moltaí ansin maidir le botúin litreoireachta. Spellcheckers a ghlaoitear orthu sa Bhéarla, agus cé go bhfuil siad thart le fada an lá sa teanga sin, níl siad sa Ghaeilge ach le blianta beaga anuas.

Ach tá siad ann anois, agus tá siad ag dul i bhfeabhas i gcónaí. I láthair na huaire tá dhá cheann ann, Gaelspell agus an litreoir le Microsoft.

Chun go n-oibreodh litreoir leictreonach, caithfidh sé obair laistigh de fheidhmchlár éigin, mar shampla Word, Writer, nó feidhmchlár atá cruthaithe go speisialta dó féin.

Gaelspell

D’eisigh Kevin P. Scannell (in Ollscoil St. Louis, Missouri) an chéad leagan de Gaelspell sa bhliain 2000 (Leagan 0.1). Tá sé tar éis iliomad nuashonrú de a fhoilsiú ó shin, mar sin tá forbairt ar siúl ar an mbunachar i gcónaí - sé sin focail agus nathanna nua á gcur leis. Tá leagan 4.5 de ar fáil anois (11/13).

Nua (10/01/14)!!!: Leagan de Gaelspell a dhéanann cúram den chló Gaelach chomh maith!

Tá an bunleagan de Gaelspell ar fáil “saor in aisce faoi cheadúnas GPL”, rud a ciallaíonn gur féidir le daoine agus comhlachtaí éagsúla leaganacha den litreoir a chur ar fáil do shaghsanna éagsúla ríomhairí agus feidhmchlár gan orthu bunfhoclóirí nua a chruthú gach uair. Tá sé sin déanta sna cásanna seo a leanas:

> Do Windows

Tá sé seo ar fáil ó Chruinneog (www.cruinneog.com). Tá eolas le fáil ar an litreoir ag an suíomh seo a leanas: www.cruinneog.com/GaelSpell.html

Cé go bhfuil an bunlitreoir (ar ar bunaíodh é seo) saor ó chostas, is táirge tráchtála é Gaelspell do Windows (sé sin is gá íoc as), ach is mór is fiú é. Deir Cruinneog go bhfuil os cionn 300,000 iontrálacha sa leagan deireanach, agus go n-oibríonn sé sa Bhéarla chomh maith leis an nGaeilge (mar sin tá níos mó ann ná an bunlitreoir Gaelspell).

Is féidir é a íosluchtú ón idirlíon nó é a cheannach ar CD-ROM. Bíonn cúnamh teicniúil ag gabháil in éineacht leis.

Nuair atá Gaelspell i mbun oibre, cuirtear líne dhearg faoi aon fhocal “nach bhfuil litrithe i gceart” sa Ghaeilge nó sa Bhéarla. Tríd is tríd, oibríonn an litreoir go maith.

> Mac OS X - MacLitriú

Le déanaí rinne James Pelow ón eagraíocht Snasta leagan de Ghaelspell a oibríonn i Mac OS X mar litreoir “dúchasach” a fhorbairt. Is féidir teacht air seo ag:

Oibríonn MacLitriú i ngach feidhmchlár a bhaineann úsáid as an tseirbhís litriú Mac OS, agus tá neart acu siúd ann. Tugtar faoi deara, áfach, nach n-úsáideann MS Office don Mac leas as an gcóras sin go fóill, ach go bhfuil gach seans go ndéanfaidh amach anseo.

> Mozilla Firefox & Mozilla Thunderbird

Má bhaineann tú leas as Firefox i nGaeilge (sé sin an brabhsálaí idirlín, nó “líonléitheoir” mar a ghlaoitear ar a leithéid freisin) murab ionann agus Microsoft Internet Explorer (nach bhfuil ar fáil i nGaeilge, agus nach bhfuil litreoir Gaeilge ar fáil dó ach oiread), is féidir leat Gaelspell a shuiteáil leis.

Nuair a shuiteálann tú Firefox i nGaeilge, iarrtar ort an bhfuil Gaelspell uait, agus má thoilíonn tú glacadh leis (agus níl costas leis), ciallaíonn sé seo go n-oibreoidh an litreoir aon uair a bheidh tú ag scríobh ar leathanach idirlín. Is iontach an áis í seo, agus baintear leas aisti, mar shampla, chun ábhar an tsuímh seo a scrúdú.

Seo mar a shuiteálann tú Gaelspell ar Firefox:

Téigh go dtí an leathanach seo agus cuir isteach Gaelspell sa bhosca cuardaigh. Nuair a aimsítear é, brúigh an cnaipe ‘Cuir le Firefox’. Íosluchtófar an breiseán ar an toirt. Nuair a phreabann an fhuinneog nua aníos, brúigh ‘Suiteáil Anois’. Suiteálfar an breiseán ina dhiaidh sin. Iarrfar ort Mozilla Firefox a atosú chun é a chur i bhfeidhm.

Is féidir Gaelspell a shuiteáil ar Thunderbird freisin (áis ríomhphoist ó Mozilla atá saor in aisce), mar bhreiseán, mar seo a leanas:

Téigh go dtí an rogha Uirlisí ag barr an leathanaigh i Mozilla Thunderbird. Roghnaigh Breiseáin. Osclóidh fuinneoigín nua. Roghnaigh an nasc Eisínteachtaí. Osclóidh sé ar an leathanach seo a leanas:

https://addons.mozilla.org/ga-IE/thunderbird/

Cuir Gaelspell sa bhosca cuardaigh. Aimseofar an leathanach seo:

https://addons.mozilla.org/ga-IE/thunderbird/search?q=gaelspell&cat=all.

Íosluchtaigh an eisínteacht agus cuir í i dtaisce in áit éigin áisiúil, ar nós Deasc (ar an bPC). Agus an bainisteoir Eisínteachtaí á úsáid agat, aimsigh an comhad íosluchtaithe, déan cliceáil air, agus suiteálfar é i Thunderbird.

Má shuiteálann tú an áis seo, beidh tú in ann an litreoir a chur i bhfeidhm ar do theachtaireachtaí ríomhphoist freisin.

Má tá teachtaireacht á scríobh agat i dteanga eile, is féidir an litreoir Gaeilge a dhíchumasú agus litreoir eile a chur i bhfeidhm, nó an áis a úsáid gan litreoir ar bith.

> LibreOffice

Tá eisínteacht de Gaelspell ar fáil do LibreOffice, agus tá sé seo ar fáil saor in aisce. Mar sin, má theastaíonn próiseálaí focal maith uait le litreoir fiúntach ann, agus gan rud ar bith a íoc as, seo í an rogha cheart (LibreOffice Writer).

Gaelspell do LibreOffice

Nuair a bhíonn an eisínteacht i bhfeidhm, is féidir an litreoir a chur i mbun oibre mar seo:

Ag barr LibreOffice Writer, tá cnaipe beag le ABC agus tic thíos fúthu. Brúigh an cnaipe sin agus osclófar fuinneog nua chun an litriú a cheartú. Ceartaigh aon fhocal atá mícheart.

> OpenOffice.org

Tá eisínteacht de Gaelspell ar fáil do OpenOffice.org, agus tá sé seo ar fáil saor in aisce.

Gaelspell do OpenOffice.org

Nuair a bhíonn an eisínteacht i bhfeidhm, is féidir an litreoir a chur i mbun oibre mar seo:

Ag barr OpenOffice.org Writer, tá cnaipe beag le ABC agus tic thíos fúthu. Brúigh an cnaipe sin agus osclófar fuinneog nua chun an litriú a cheartú. Ceartaigh aon fhocal atá mícheart.

Nóta faoi fhoclóir Ghaelspell

Is é an bunfhoclóir céanna atá i gceist sna cásanna thuas ar fad. Mar a dúradh, tá an bunfhoclóir Gaelspell ar fáil saor ó chostas ag aon duine nó comhlacht ar mian leis é a phacáistiú le háiseanna eile, agus a dhíol nó a sholáthar ar aghaidh mar tháirge ar leith.

Seo é an nasc ag Kevin Scannell maidir leis an togra seo:

Gaelspell - An Bunfhoclóir

Litreoir Microsoft

D’eisigh Microsoft litreoir Gaeilge sa bhliain 2002. Tá sé réasúnta maith, cé nach bhfuil an liosta focal rómhór ná róchruinn. Is féidir an litreoir seo a íosluchtú ón suíomh seo a leanas www.microsoft.com/downloads/

Ní dhearnadh aon fhorbairt ar an bhfoclóir Gaeilge ag Microsoft ón am ar foilsíodh é. Ní fios an bhfuil faoi Microsoft athnuachan a dhéanamh air, ach d’fhéadfaidís an bunachar Gaelspell a úsáid, agus ní chosnódh sé tada orthu.

Ní féidir an litreoir Microsoft a úsáid ach le táirgí de chuid Microsoft, ach tá Office, a úsáidtear go forleathan, ar an liosta sin.

Focal Scoir

Ar ndóigh, mar a luadh cheana, is féidir Gaelspell a fháil freisin do chórais oibreacháin éagsúla (Windows, Mac agus Linux), agus uaireanta is gá íoc as. Inár dtuairime, is fearr an litreoir é sin.

LibreOffice - An Próiseálaí Focal is Fearr

Foclóir Gaeilge/Gaeilge ar-líne

Potafocal